W Warjażu, w rejonie Szeptyckiego obwodu lwowskiego, odrestaurują kościół św. Marka. Projekt jest finansowany przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Polski. O tym poinformowali w instytucie Polonika.

Tam zaznaczono, że na początku sierpnia odbyła się wizyta w Warjażu, gdzie realizowany jest projekt „Ukraina, Warjaż, kościół św. Marka (1693–1750) — prace konserwatorskie i zabezpieczające”.

W instytucie Polonika wyjaśniają, że głównym celem wizyty było oczyszczenie wnętrza i terenu wokół kościoła z gruzu i innych śmieci. Podczas wizyty obiekt został również zbadany z udziałem architektów i konstruktorów z Polski i Ukrainy.

Architekt, docent Lwowskiej Politechniki Wasyl Petryk jest konsultantem projektu. On opowiedział ZAXID.NET, że projekt jest zaplanowany na 3 lata, a jego ostatecznym celem jest konserwacja i renowacja całego kościoła.

Dodał, że w pierwszej kolejności zabytek planują nakryć dachem, a następnie zakonserwować i odrestaurować unikalne freski, z których 80% zostało zniszczonych w wyniku zawalenia się sklepienia.

Kościół jest zabytkiem architektury o znaczeniu narodowym i znajduje się pod zarządem rezerwatu w Bełzie. Według Petryka, od ponad 20 lat rezerwat szuka finansowania na jego renowację.

O kościele

Jak zaznaczają specjaliści Polonika, kościół w Warjażu ma niezwykłą wartość artystyczną. Za jego autora uważa się Jana Michała Linka — jednego z architektów Zamościa, ucznia Jana Jaroszewicza, również architekta Zamościa.

Szkolnictwo pijarskie w Warjażu, które obejmowało kolegium i kościół, zostało założone w 1688 roku. Kolegium pijarskie przeżywało rozkwit w latach 70. XVIII wieku, kiedy w szkole uczyło się ponad 300 uczniów, nauczanych przez 15 nauczycieli. Placówka została zlikwidowana przez władze austriackie w 1784 roku, a budynki szkolne przeszły na własność rządu. W XIX wieku pomieszczenia kolegium były wykorzystywane do różnych celów, w tym jako mieszkania i sklepy. Pod koniec wieku otwarto tu szkołę, dzięki czemu udało się uniknąć kolejnego zburzenia budynków. Po niezbędnych remontach placówka oświatowa funkcjonowała w tych budynkach również w okresie międzywojennym, dzieląc pomieszczenia z administracją gminy.

W 1951 roku Warjaż znalazł się w granicach ZSRR. W kościele urządzono magazyn, a budynki kolegium częściowo rozebrano. W 1983 roku w wyniku nieprofesjonalnie przeprowadzonego remontu zawaliły się dachy, niszcząc przy tym sklepienie nawy i uszkadzając inne sklepienia. Obecnie kościół jest w stanie częściowej ruiny, a jego wnętrze jest prawie całkowicie zniszczone.

Dodają, że projekt jest finansowany przy wsparciu środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Polski (MKiDN) w ramach programu „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą”.