Miliony na odnowienie, a kupujących mało: co poszło nie tak z Targiem Bessarabskim w Kijowie


17 listopada, 19:00
17 listopada, 19:00
Piękna przestrzeń, w której brakuje ludzi
Za drzwiami Targu Bessarabskiego — przestronna hala, zadbane konstrukcje handlowe, witryny z produktami i punkty gastronomiczne. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda jak nowoczesna przestrzeń miejska, gdzie można nie tylko kupić produkty, ale też napić się kawy, zjeść obiad lub spotkać się z przyjaciółmi.
Ale podczas naszej wizyty najbardziej rzuca się w oczy co innego — niemal całkowity brak odwiedzających.
Przy części stoisk nie ma kupujących. Niektóre lokale gastronomiczne są zamknięte. Wśród nich — Glek Bistro. Przestrzeń, którą planowano jako miejsce spotkań mieszkańców, w tej chwili bardziej przypomina halę handlową czekającą na odwiedzających.
O tym wielokrotnie pisali już także użytkownicy mediów społecznościowych.
Jednocześnie stwierdzenie, że Bessarabka jest całkowicie pusta, byłoby niesłuszne. Nadal działają tu poszczególni sprzedawcy, można kupić warzywa, owoce, wyroby mięsne, kiszonki i delikatesy. Są punkty z kawą, słodyczami i innymi ofertami gastronomicznymi.

Mimo to kontrast między odnowionym wnętrzem a liczbą kupujących jest widoczny.
Osobno zwracamy uwagę na ceny. Na przykład przy jednym z owocowych stoisk mandarynki oferowano po 250–300 hrywien za kilogram. Dla kupującego, który przywykł do zwykłych targów spożywczych lub supermarketów, taka cena może być powodem do rezygnacji z zakupu.
Oczywiście cena konkretnego towaru zależy od odmiany, pochodzenia i jakości. Pojedyncza metka nie pozwala ocenić całej polityki cenowej targu. Jednak to, co zobaczyliśmy, każe zadać pytanie: na jakiego kupującego dziś nastawiona jest Bessarabka?
Czy pozostaje miejscem, gdzie kijowianie mogą przyjść po zwykłe produkty, czy stopniowo przekształca się w przestrzeń dla tych, którzy są gotowi płacić więcej za wyjątkowy asortyment i atmosferę?
Podczas krótkiej rozmowy jedna ze sprzedawczyń wspomina, że wcześniej targ słynął z dużej liczby kupujących. Na pytanie, czy teraz jest tu równie tłoczno, odpowiedź nie jest już tak optymistyczna.
Jednak jedna wizyta nie pozwala ustalić średniej frekwencji na targu. Do tego potrzebne są dane administracji oraz obserwacje w różne dni i godziny. Zaobserwowane dane pozwalają natomiast mówić o wyraźnej różnicy między oczekiwaną aktywnością przestrzeni gastronomicznej a jej stanem w chwili naszej wizyty.
Podobny obraz podczas swojej wizyty na Targu Bessarabskim zobaczył także regionalista, kierownik Państwowego Historyczno-Architektonicznego Rezerwatu „Starożytny Kijów” Roman Malenkow. Zwrócił uwagę nie tylko na puste miejsca handlowe, ale też na brak wytwórców rzemieślniczych, którzy, jego zdaniem, mogliby stać się główną atrakcją odnowionej przestrzeni.
Według Malenkowa pierwotny pomysł połączenia tradycyjnego targu rolniczego, rzemieślniczych wytwórców i niewielkiego food courtu wydawał mu się perspektywiczny. Jednak, jego zdaniem, nie udało się go zrealizować: rzemieślniczy wytwórcy tak naprawdę nie stali się częścią przestrzeni, a znaczna liczba dawnych handlowców po rekonstrukcji przeniosła się na inne targi.
Malenkow rozmawiał także ze sprzedawcami, którzy nadal pracują na Bessarabce. Według niego wskazywali oni jako jeden z głównych problemów brak kupujących. Przy tym, jak twierdzi regionalista, powołując się na handlowców, opłata za stanowisko handlowe wynosi około 200 hrywien dziennie.
Osobno zwrócił uwagę na problem parkowania, choć nie uważa go za jedyną przyczynę obecnej sytuacji. Jako przykład podał znane europejskie targi, zwłaszcza Boqueria w Barcelonie, gdzie brak naziemnego parkingu bezpośrednio przy budynku nie przeszkadza w dużej frekwencji.
Jego zdaniem dla Bessarabki ważniejsze jest stworzenie atrakcyjnej koncepcji handlowej, która mogłaby przyciągnąć z powrotem kupujących i przedsiębiorców. Mimo krytycznej oceny obecnego stanu targu Malenkow jest przekonany, że historyczną przestrzeń wciąż można ożywić.

Ponad wiek handlu: dlaczego Bessarabka jest ważna dla Kijowa
Aby zrozumieć obecną dyskusję wokół Targu Bessarabskiego, warto wrócić do jego historii.
Handel na Placu Bessarabskim istniał na długo przed pojawieniem się znanego krytego budynku. W XIX wieku ukształtował się tu spontaniczny targ z licznymi straganami i pawilonami handlowymi.
Na początku XX wieku miasto postanowiło uporządkować handel. Budowa nowego krytego targu stała się możliwa dzięki środkom, które Kijowowi zapisał przemysłowiec i mecenas Łazar Brodski.
Budowę prowadzono w latach 1910–1912 według projektu architekta Henryka Gaya. Uroczyste otwarcie odbyło się w lipcu 1912 roku.
Jak na swoje czasy Targ Bessarabski był nie tylko miejscem handlu, ale nowoczesnym obiektem inżynierskim. W jego podziemnych pomieszczeniach zainstalowano urządzenia chłodnicze, pozwalające przechowywać produkty w odpowiednich warunkach.
Architektura budynku również wyróżniała się wśród ówczesnej zabudowy. Przestronna hala handlowa, metalowe konstrukcje stropów, duże okna i dekoracyjne wykończenie łączyły praktyczność z charakterystycznymi cechami secesji.

W chwili otwarcia urządzono tu 31 sklepów i 165 stanowisk handlowych.
Przez ponad wiek Bessarabka przetrwała różne okresy historyczne, zmiany zabudowy miejskiej i tradycji handlowych. Jednak jej podstawowa funkcja przez długi czas pozostawała niezmienna — sprzedaż produktów.
Dziś budynek ma status zabytku architektury i urbanistyki o znaczeniu narodowym. Dlatego dyskusja wokół jego przyszłości dotyczy nie tylko komercyjnego sukcesu poszczególnych lokali, ale także tego, jaką rolę historyczny targ ma odgrywać we współczesnym Kijowie.

Jak Bessarabkę postanowiono przekształcić w przestrzeń gastronomiczną
Pomysł modernizacji Targu Bessarabskiego pojawił się nie wczoraj.
Już w 2015 roku omawiano możliwość stworzenia tu pełnowartościowej przestrzeni gastronomicznej. Do praktycznej realizacji bardziej zakrojonych zmian przystąpiono znacznie później.
W 2024 roku wewnątrz budynku rozpoczęły się prace remontowe. Wywołały one dyskusje wśród aktywistów zajmujących się ochroną dziedzictwa architektonicznego. W szczególności pojawiały się pytania dotyczące charakteru prac i wymaganych uzgodnień.
Zespół odpowiedzialny za modernizację wyjaśniał, że historycznych konstrukcji nie zmienia się, a nowa organizacja przestrzeni ma połączyć tradycyjny handel ze współczesnymi formatami gastronomicznymi.
10 grudnia 2025 roku zmodernizowany Targ Bessarabski otworzył się dla odwiedzających.
Koncepcja zakładała utworzenie 17 punktów gastronomicznych i baru, a także około 400 miejsc siedzących. Łączne nakłady inwestycyjne szacowano w przybliżeniu na 3,5 mln dolarów. Według ówczesnej kierowniczki projektu Natalii Dżulaj ponad połowę tej kwoty stanowiły środki kredytowe, a resztę — własne wkłady uczestników.
Idea polegała na tym, by przekształcić Bessarabkę w miejsce, do którego przychodzi się nie tylko po produkty, ale także po wrażenia gastronomiczne.
Jednak już kilka miesięcy po otwarciu zaczęły pojawiać się doniesienia o trudnościach.
W czerwcu 2026 roku media pisały o wycofaniu się z food hallu kilku operatorów, wśród których były Gelarty, Sushi Icons i "Ministerstwo deserów". Informowano także o zakończeniu działalności projektu "Witacz".
Problemy z frekwencją omawiali również przedstawiciele branży restauracyjnej. Wśród możliwych przyczyn wymieniano specyfikę ruchu pieszego w pobliżu Placu Bessarabskiego, trudności z parkowaniem oraz za mały napływ gości.
Jednocześnie sam fakt zamknięcia kilku lokali jeszcze nie wyjaśnia, co okazało się decydujące: czynsz, niezgodność oczekiwań z realnym popytem, problemy zarządzania czy ogólna sytuacja gospodarcza.
Aby odpowiedzieć, trzeba wiedzieć, ilu operatorów działa dziś, jakie wyniki finansowe ma projekt i dlaczego przedsiębiorcy decydowali się opuścić tę lokalizację.
Swoje wyjaśnienie przyczyn porażki koncepcji gastronomicznej zaproponował kijowoznawca, badacz historii i architektury stolicy Jehor Krawiec. Nie tylko obserwował modernizację Bessarabki, ale przez pewien czas współpracował także z zespołem projektu.
Jak mówi, w kwietniu 2026 roku bezpłatnie pomógł zorganizować tematyczną wystawę fotograficzną z okazji Międzynarodowego Dnia Zabytków oraz przygotował wykład o historii targu. Jednocześnie ta współpraca pozwoliła mu lepiej poznać organizację pracy przestrzeni gastronomicznej i warunki dla jej rezydentów.
Krawiec przyznaje, że początkowo popierał modernizację Bessarabki, jednak z czasem zwątpił w żywotność wybranej koncepcji.
Jego zdaniem jednym z głównych błędów była próba odtworzenia na Targu Bessarabskim formatu food marketu z Arsenalnej. Te lokalizacje mają bowiem istotnie różne warunki.
W pobliżu Arsenalnej wcześniej było stosunkowo niewiele lokali gastronomicznych, dlatego nowa przestrzeń gastronomiczna zaspokoiła istniejący popyt. Natomiast w rejonie Chreszczatyku i Placu Bessarabskiego działa już duża liczba restauracji i kawiarni o różnych kategoriach cenowych.
Ponadto Krawiec zwraca uwagę na specyfikę samego zabytkowego budynku. Jego zdaniem dla wygodnego, długotrwałego pobytu odwiedzających potrzebne są tu dodatkowe rozwiązania inżynieryjne, zwłaszcza dotyczące reżimu temperaturowego latem i zimą. Ich wdrożenie wymagałoby znacznych inwestycji, a jednocześnie troskliwego podejścia do autentycznych elementów obiektu.
Kolejnym problemem badacz wskazuje dostępność dla pieszych. Mimo położenia w samym centrum stolicy Targ Bessarabski, według niego, jest niedostatecznie zintegrowany z wygodnymi trasami spacerowymi. Intensywny ruch samochodowy i trudne przejścia nie sprzyjają temu, by ludzie trafiali tu przypadkowo podczas spacerów.
Jednocześnie Krawiec jest przekonany, że w takich warunkach przestrzeń gastronomiczna mogłaby przyciągać odwiedzających dzięki dwóm podejściom — wyjątkowemu asortymentowi lub przystępnym cenom. Tymczasem, jego zdaniem, odwiedzającym proponowano głównie zwyczajne dania za wysoką cenę.
Badacz podkreśla również brak wystarczającej liczby autentycznych producentów i ofert, które mogłyby wyróżniać Bessarabkę spośród innych lokalizacji gastronomicznych Kijowa.
Najważniejszym problemem jest jednak, jego zdaniem, nie tylko błędy ekonomiczne czy infrastrukturalne, ale także niedostateczne zaangażowanie kijowian w dyskusję o przyszłości targu.
Krawiec przypomina, że Targ Bessarabski jest dobrem wspólnoty miejskiej, dlatego decyzje o jego rozwoju powinny być podejmowane z uwzględnieniem opinii mieszkańców.
Jego zdaniem, mimo nieudanego doświadczenia obecnego projektu gastronomicznego, Bessarabka ma potencjał do odrodzenia. Aby to osiągnąć, właściciele i zarządcy muszą jednak przemyśleć podejście do rozwoju przestrzeni i włączyć w dyskusję o przyszłych zmianach społeczeństwo, przedsiębiorców i specjalistów.

"Ludziom nie wyjaśniono, po co przychodzić": co mówi Jewhen Klopotenko
Szef kuchni, kreatywny przedsiębiorca i aktywista społeczny Jewhen Klopotenko w komentarzu dla "Twojego Miasta" powiedział, że obecne trudności Targu Bessarabskiego nie były dla niego zaskoczeniem.
Jego zdaniem główny problem pojawił się już na etapie przygotowania projektu — gdy decyzje o przyszłości historycznej przestrzeni podejmowano bez wystarczającego zaangażowania społeczności.
Kłopotenko jest przekonany, że przed rozpoczęciem modernizacji należało przeprowadzić szeroką dyskusję z kijowianami, przedsiębiorcami, aktywistami społecznymi i ekspertami. To oni mogli pomóc określić, które funkcje targu trzeba zachować, a które rozwijać.
Według jego słów, zamiast tego mieszkańcy otrzymali już gotową koncepcję.
Jednocześnie szef kuchni nie kwestionuje samej idei połączenia targu z przestrzenią gastronomiczną. Wręcz przeciwnie, podobne formaty mogą odnieść sukces, jeśli odpowiadają potrzebom odwiedzających.

Problem, jego zdaniem, polega na tym, że Bessarabka wciąż nie zaproponowała kijowianom wystarczająco przekonujących powodów, by regularnie tu przychodzić.
Zwraca on uwagę także na praktyczne niedoskonałości. W szczególności, jego zdaniem, parking otwarto dopiero trzy-cztery miesiące po uruchomieniu zmodernizowanego targu, a organizacja wjazdu pozostawała niejasna dla części odwiedzających.
Dostępność komunikacyjna to jednak tylko jeden z elementów sukcesu takiej przestrzeni.
Rzeczywiście, Bessarabka znajduje się w dzielnicy, gdzie już działa wiele restauracji, kawiarni i punktów fast food. Dlatego nowa przestrzeń gastronomiczna musi konkurować nie tylko o przypadkowych przechodniów, ale także o stałego klienta.
Dlatego pojawia się pytanie: co miałoby sprawić, że człowiek wróci tu drugi, trzeci raz i uczyni Bessarabkę częścią swojej codziennej trasy?
Nie tylko jedzenie: czego brakuje zmodernizowanemu targowi
Zdaniem Jewhena Kłopotenki jedną z możliwych alternatyw byłoby nie zastępowanie tradycyjnego targu przestrzenią gastronomiczną, lecz rozwijanie ich razem.
Na przykład zachowanie handlu zwykłymi produktami, wsparcie lokalnych producentów i jednocześnie tworzenie nowych powodów do odwiedzin.
Wśród możliwych rozwiązań Kłopotenko wymienia piekarnię, browar, kulinarne warsztaty mistrzowskie, wydarzenia artystyczne i inne imprezy.
Chodzi o przestrzeń, która nie ogranicza się do sprzedaży gotowych potraw, lecz ma własną funkcję kulturalną i społeczną.

Na przykład ktoś może przyjść na targ po sezonowe warzywa, po drodze wypić kawę, poznać lokalnego producenta lub odwiedzić wydarzenie kulinarne. Wtedy lokale gastronomiczne nie konkurują z tradycyjnym handlem o przestrzeń, lecz go uzupełniają.
Jednak do tego potrzebna jest nie tylko atrakcyjna koncepcja, ale też przemyślany model ekonomiczny: dostępne warunki dla przedsiębiorców, zrozumiały asortyment, stała komunikacja z odwiedzającymi i regularne wydarzenia.
I właśnie tu pojawia się szersze pytanie: czy historyczny miejski targ może być jednocześnie komercyjnie udany i dostępny dla różnych grup mieszkańców?
Jeśli bowiem przestrzeń koncentruje się przede wszystkim na drogich produktach gastronomicznych, ryzykuje utratę części kupujących, którzy wcześniej przychodzili tu po zwykłe zakupy.
Z drugiej strony rozwój kierunku gastronomicznego sam w sobie nie jest problemem. Ważne, by nie wypierał on podstawowej funkcji targu i miał wystarczający popyt.

Czy można jeszcze uratować obecną koncepcję
Mimo że część lokali opuściła Bessarabkę, targ nadal działa. Jednak kwestia jego dalszego rozwoju pozostaje otwarta.
Jewhen Kłopotenko ocenia perspektywy obecnego formatu dość pesymistycznie.
Jednym z możliwych kierunków zmian szef kuchni wskazuje szerszy udział społeczności w zarządzaniu targiem.
Jednocześnie przekazanie zarządzania społeczności to tylko jedno z możliwych rozwiązań, które wymagałoby osobnego uzasadnienia prawnego, finansowego i organizacyjnego.
Dlatego ważne jest, by zrozumieć, jakie decyzje administracja Targu Bessarabskiego oraz uczestnicy projektu modernizacji są dziś gotowi zaproponować.
Czy planują rewidować koncepcję? Czy zmienią warunki pracy dla przedsiębiorców? Czy analizowano przyczyny odpływu lokali? I czy istnieje konkretny plan powrotu odwiedzających?
Bez odpowiedzi na te pytania trudno ocenić, na ile obecne trudności są tymczasowe, a na ile wymagają zasadniczej zmiany modelu działania.

Żytni targ: czy Kijów może uniknąć powtórzenia błędów
Dyskusja wokół Bessarabki wykracza daleko poza granice jednego targu. W Kijowie trwa dyskusja o przyszłości kolejnej historycznej lokalizacji handlowej — Żytniego targu na Podolu.
Jewhen Kłopotenko uczestniczy w inicjatywie społecznej, która proponuje zachowanie Żytniego targu i przemyślenie jego funkcji.
Proponowana koncepcja zakłada również połączenie tradycyjnego handlu z przestrzeniami gastronomicznymi, lokalnymi producentami i działaniami społecznymi.
Jednak, według słów Kłopotenki, proces realizacji obecnie nie posuwa się naprzód.
Według jego słów Rada Miejska Kijowa ma rozpatrzyć trzy możliwe warianty przyszłości targu:
- wydzierżawienie;
- sprzedaż;
- zarządzanie przez wspólnotę.
Jednocześnie Kłopotenko twierdzi, że przez ostatnie sześć miesięcy przedstawiciele władz miejskich nie kontaktowali się z jego zespołem w sprawie dalszej realizacji koncepcji.
Tak więc historia Targu Bessarabskiego staje się ważna nie tylko dla jego własnej przyszłości. Może ona pomóc miastu zrozumieć, jakich błędów warto unikać podczas modernizacji innych historycznych przestrzeni.
Przecież obie lokalizacje mają znaczenie nie tylko ekonomiczne, ale także społeczne. A decyzje o ich przyszłości wpływają na przedsiębiorców, kupujących, miejscowych mieszkańców i ogólnie na środowisko miejskie.

Co musi się zmienić, aby Bessarabka znów stała się miejscem dla kijowian
Historia odnowionego Targu Bessarabskiego rodzi kilka pytań, na które odpowiedzi są ważne nie tylko dla jego administracji.
Przede wszystkim miasto musi zrozumieć, czy obecna koncepcja odpowiada rzeczywistym potrzebom odwiedzających. Do tego niewystarczająco jest ocenianie wyglądu przestrzeni albo liczby otwartych punktów gastronomicznych.
Potrzebne są konkretne wskaźniki: frekwencja, liczba działających najemców, zapełnienie stanowisk handlowych, przyczyny zamykania lokali oraz wyniki ekonomiczne działalności.
Nie mniej ważna jest kwestia dostępności. Historyczny targ w centrum stolicy może oferować drogie delikatesy i autorską gastronomię, ale czy pozostaje na nim miejsce na codzienne zakupy?
Szczególnej uwagi wymaga udział wspólnoty. Jeśli odnowienie historycznej przestrzeni wpływa na jej funkcje i dostępność, mieszkańcy miasta powinni mieć możliwość nie tylko zapoznania się z gotową decyzją, ale także wpływania na jej kształt.
Ostatecznie przyszłość Bessarabki zależy od tego, czy odpowiedzialni za jej rozwój zdołają zaproponować nie tylko nowy wygląd, ale także zrozumiały i życiowy model działania.
Aby wyjaśnić przyczyny zamknięcia części lokali gastronomicznych, uzyskać informacje o frekwencji w odnowionym Targu Bessarabskim oraz dalszych planach jego rozwoju, "Twoje Miasto" zwróciło się z zapytaniem do administracji targu. W chwili przygotowywania materiału redakcja czeka na odpowiedź. Będziemy nadal śledzić sytuację i poinformujemy o stanowisku administracji po jego otrzymaniu.
Podczas naszej wizyty na hali handlowej było cicho. Część stoisk działała, część punktów gastronomicznych pozostawała zamknięta, a sprzedawcy czekali na klientów.
Ponad sto lat temu Targ Bessarabski budowano jako nowoczesną przestrzeń handlową, która miała odpowiadać potrzebom miasta. Dziś próbuje się go znów dostosować do nowych czasów.
Jednak główne pytanie pozostaje tym samym: czy Bessarabka może być miejscem potrzebnym samym kijowianom, a nie tylko piękną zabytkową budowlą z drogim remontem?
Pełne lub częściowe ponowne publikowanie tekstu bez pisemnej zgody redakcji jest zabronione i uznawane za naruszenie praw autorskich.
Powiązane wiadomości





