W Ukrainie rozpoczęto nowy etap poszukiwań ofiar tragedii z 1945 roku

W obwodzie tarnopolskim 4 listopada rozpoczęto nowy etap badań poszukiwawczych w dawnej wsi Pużniki, której mieszkańcy zginęli podczas zbrojnego napadu w lutym 1945 roku. O tym poinformowano w Ukraińskim Instytucie Pamięci Narodowej.

Poszukiwania prowadzone są na terenie dawnej wsi, która obecnie wchodzi w skład wsi Sadowe w gminie Koropiec w powiecie czortkowskim. Badania przeprowadza TOV "Wyspecjalizowana placówka "Wołyńskie Starożytności" przy udziale polskich specjalistów z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, przedstawicieli fundacji "Wolność i Demokracja" oraz Instytutu Pamięci Narodowej Polski.

Do prac zaangażowano także specjalistów ivano-frankiwskiego komunalnego przedsiębiorstwa "Pamięć". Będą oni zapewniać profesjonalny nadzór i udzielać konsultacji w trakcie badań.

Prace potrwają do 10 listopada.

W kwietniu–maju 2025 roku w Pużnikach prowadzono już badania ekshumacyjne. Wówczas odnaleziono szczątki 42 osób, które we wrześniu tego samego roku uroczyście pochowano ponownie na starym cmentarzu dawnej wsi. Jednocześnie inne prace poszukiwawcze, przeprowadzone w 2026 roku, nie wykazały miejsc pochówku.

Co wiadomo o Pużnikach

Pużniki były wsią na Tarnopolszczyźnie, gdzie w okresie międzywojennym zwarcie mieszkali Polacy. W lutym 1945 roku miejscowość została napadnięta zbrojnie, w trakcie czego zginęła część mieszkańców, a wieś spalono.

W czerwcu 1945 roku mieszkańców przesiedlono do Polski — do miejscowości Niemysłowice i Ratowice. W 1949 roku władze radzieckie zlikwidowały wieś. Od tego czasu jej teren pozostawał niezamieszkały i stopniowo zarósł lasem.

Według informacji polskiego wydania RMF24, podczas przygotowań do nowego etapu poszukiwań pojawiły się relacje naocznych świadków, które mogą pomóc ustalić miejsce pochówku ofiar. W szczególności jedna ze świadkiń, która w tym czasie miała 10 lat, opowiedziała, że widziała, jak ciała ofiar przewożono wozami lub saniami i chowano na działce między cerkwią a cmentarzem. Tego terenu wcześniej nie badano.

Poszukiwacze uzyskali także zgodę władz wojskowych na zbadanie tej działki za pomocą specjalistycznego sprzętu elektronicznego, który ma pomóc wykryć możliwe miejsca pochówków. O tym RMF24 poinformował przedstawiciel fundacji "Wolność i Demokracja" Maciej Danczewicz.

Według danych RMF24, w nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku w Pużnikach zginęło, według różnych szacunków, od 50 do 120 Polaków.

Nawiasem mówiąc, 6 października, rozpoczęły się badania poszukiwawcze miejsc pochówku Ukraińców, którzy zginęli lub zaginęli bez wieści w czasie II wojny światowej na terenie wsi Łasków w gminie Mircze w powiecie hrubieszowskim w województwie lubelskim w Rzeczypospolitej Polskiej. Celem badań poszukiwawczych było odnalezienie miejsc pochówku cywilnych mieszkańców Łaskowa, którzy zginęli w wyniku napadu oddziałów Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich w marcu 1944 roku.

Ponadto niedawno Lwowska Rada Obwodowa przyjęła uchwałę o ogłoszeniu 2027 roku Rokiem UPA, Romana Szuchewycza i Ołeha Olżycza 20 października. W 2027 roku minie 120 lat od urodzin Szuchewycza i Olżycza, a także 85 lat od założenia Ukraińskiej Armii Powstańczej.

Autorem projektu uchwały dotyczącej uczczenia UPA był deputowany Lwowskiej Rady Obwodowej Swiatosław Szeremeta. Następnie na żądanie ministra spraw zagranicznych Polski Radosława Sikorskiego wpisano go do rejestru osób, którym zakazano wjazdu i pobytu w krajach strefy Schengen do 20 października 2031 roku.

Warto zaznaczyć, że Swiatosław Szeremeta kierował także ekspedycją poszukiwania zaginionych Ukraińców w Polsce w miejscowości Łaskowo. W trakcie ekspedycji poszukiwawczej odnaleziono ponad 40 szczątków Ukraińców, którzy zostali zamordowani przez oddziały Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich 10 marca 1944 roku. 

Niedawno w rozmowie dla Klubu Ekspertów "Twojego miasta" historyk Bohdan Hud' wyjaśnił, dlaczego spory między Ukrainą a Polską dotyczące tragedii wołyńskiej nadal pozostają ostre oraz jak pamięć historyczna może wpłynąć na przystąpienie Ukrainy do UE.

Wyjaśnialiśmy także prawdę i mity o tragedii wołyńskiej, o 30 tysiącach ukraińskich ofiar tamtego okresu, z których 20 tysięcy zostało wymienionych z imienia i nazwiska, oraz dlaczego Sahryń ma stać się nowym symbolem Ukraińców. Więcej szczegółów tutaj.

Dziennikarz i publicysta Witalij Portnikow uważa, że jeden naród nie może wybierać bohaterów dla innego. Swoimi myślami podzielił się również podczas spotkania Klubu Ekspertów "Twojego miasta". Jak Ukraina ma bronić własnych bohaterów czytajcie tutaj.