Rada Najwyższa przyjęła w całości projekt ustawy nr 15360, który przewiduje utworzenie Ukraińskiego Narodowego Panteonu. O tym świadczą dane na stronie parlamentu.
Przyjęta ustawa precyzyjnie określa procedurę przeprowadzania konkursów na budowę i zagospodarowanie kompleksu memento, procedurę wyboru jego przyszłego zarządcy, a także mechanizm podejmowania decyzji w sprawie upamiętnienia wybitnych Ukraińców oraz przypadki, gdy takie upamiętnienie jest niemożliwe.
Zgodnie z dokumentem, w Panteonie będą upamiętniani najwybitniejsi Ukraińcy, którzy wnieśli historyczny wkład w zdobycie i odzyskanie niepodległości, budowę państwa, obronę jego suwerenności i integralności terytorialnej. Będą tam również uczczeni działacze, którzy przyczynili się do formowania narodu ukraińskiego, rozwoju wojska, kultury, sztuki, nauki, sportu, języka literackiego, społeczeństwa obywatelskiego i religii.
Inicjatorem powstania tego miejsca pamięci jest Prezydent Wołodymyr Zełenski. Wcześniej prezydent wyjaśniał, że Ukraiński Narodowy Panteon ma połączyć imiona ludzi, którzy w różnych epokach walczyli o niepodległość państwa. Według prezydenta, nikt nie będzie mógł dyktować Ukrainie, jak żyć, kogo czcić i komu być wdzięcznym.
„Imiona wszystkich bohaterów, którzy w różnych stuleciach i epokach walczyli dla Ukrainy, inspirowali Ukrainę, zostaną połączone i na zawsze zapisane w naszej historii wielką literą, z wielkim szacunkiem i uwagą ze strony państwa”, – podkreślił Wołodymyr Zełenski.
Pierwsi kandydaci do ponownego pochówku
Przypomnijmy, że do Narodowego Panteonu wyznaczono już pierwszych kandydatów do ponownego pochówku. Obecnie lista ta zawiera około 40 nazwisk.
Wśród pierwszych kandydatów wymienia się założyciela Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów Jewhena Konowalca, generał-chorążego Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej Mychajłę Omelianowycza-Pawłenkę i ostatniego głównodowodzącego Ukraińskiej Powstańczej Armii Wasyla Kuka.
Państwowa polityka pamięci i przygotowania do ponownego pochówku
Wcześniej Wołodymyr Zełenski przeprowadził naradę tematyczną dotyczącą strategicznych kwestii ukraińskiej polityki pamięci i uczczenia bohaterów narodowych, która rozpoczęła praktyczną pracę nad projektem. Chodzi przede wszystkim o sprowadzenie na Ukrainę postaci historycznych o fundamentalnym znaczeniu dla kształtowania świadomości narodowej i budowy państwa.
Pracownik Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej (UIINP) Iwan Sticzynśkyj wyjaśniał, że Panteon wybitnych Ukraińców i Memoriał Bohaterów Ukraińskich to dwa różne projekty. Panteon jest inicjatywą skierowaną właśnie na ponowne pochowanie wybitnych ukraińskich postaci, które obecnie są pochowane poza granicami państwa.
Ukraińskie przedstawicielstwa dyplomatyczne zidentyfikowały już groby 98 wybitnych Ukraińców w 21 krajach świata. Wśród znalezionych grobów znajdują się miejsca spoczynku działaczy politycznych, wojskowych, kulturalnych i społecznych Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL), Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej (ZURL), OUN-UPA, rządu URL na emigracji oraz uczestników walk narodowowyzwoleńczych.
Etap początkowy i przeniesienie prochów do centrum Kijowa
Pierwszym krokiem tej państwowej inicjatywy było ponowne pochowanie szczątków przywódcy Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, pułkownika armii URL Andrieja Melnyka i jego żony Sofii Fedak-Melnyk, które odbyło się 25 maja na Narodowym Wojskowym Cmentarzu Memoriałowym w obwodzie kijowskim. Następnie Ukraina przygotowuje się do ponownego pochówku założyciela OUN Jewhena Konowalca.
Czytaj także: „Cegiełka dla Zofii to niepoprawne”. Dlaczego ponowny pochówek małżeństwa Melników wzbudził dyskusje
Jak wyjaśniał historyk i poseł Wołodymyr Wiatrowycz, wkrótce odbędzie się kolejny ponowny pochówek – już bezpośrednio na terenie Narodowego Panteonu Bohaterów, który ma zostać zagospodarowany w centrum Kijowa.
Wiatrowycz zaznaczył, że obecnie dla zagospodarowania Panteonu rozpatrywane jest „bardzo godne miejsce”, które na razie nie jest ogłaszane. Oczekuje się, że obiekt ten stanie się miejscem protokołu międzynarodowego dla zagranicznych delegacji i uroczystości najwyższego szczebla państwowego. Historyk podkreślił, że państwo musi systematycznie przejąć tę inicjatywę, ponieważ za granicą pozostaje duża liczba ukraińskich grobów, które znikają z powodu śmierci opiekunów lub rozpadu organizacji społecznych. Realizacją projektu zajmuje się grupa zaangażowanych ekspertów. Komentując krytykę w mediach społecznościowych dotyczącą wysokich kosztów i niestosowności takich kroków podczas pełnoskalowej wojny, Wiatrowycz zauważył, że podobne zarzuty są standardowym sposobem dyskredytacji działań mających na celu wzmocnienie ukraińskiej tożsamości.
